'Waarom moet ik lijden?'

Nu Jurjen zelf zo hard geconfronteerd wordt met lijden in zijn leven – hij moet leren omgaan met zijn niet-aangeboren hersenletsel (NAH) – stelt hij regelmatig de ‘waarom’ vraag. Waarom is er lijden?

'Waarom moet ik lijden?'

Waarom is er lijden? En hoe gaan we met het lijden om? Dat zijn twee heel grote vragen die veel mensen bezighouden. Want lijden is overal... En vroeg of laat ga je het tegenkomen. En hoe ga je er dan mee om?

Chronisch zieke vrouw

In het Bijbelboek Marcus vond ik onlangs iets waar ik wat mee kon. Misschien ken je het verhaal wel (Marcus 5:22-42). Jezus wordt door een vader bij zijn doodzieke dochter geroepen. Terwijl hij naar haar onderweg is, wordt hij onderbroken doordat een vrouw die last heeft van bloedingen hem stilletjes aanraakt. De vrouw geneest onmiddellijk.

Jezus voelt dat er iets is gebeurd en vraagt: ‘Wie heeft Mij aangeraakt?’ De discipelen reageren gefrustreerd: ‘Man kijk om je heen, je ziet toch overal mensen! Natuurlijk ben je aangeraakt!’ Maar Jezus blijft volhouden en zegt: ‘Ik voelde kracht van Mij uitgaan.’ Uiteindelijk stapt een vrouw bibberend naar voren, waarop Jezus haar vrede wenst en zegt dat ze genezen is van haar chronische kwaal.  

Pas daarna gaat Hij verder op weg naar het zieke meisje, maar hij is te laat. De bedienden komen Hem al tegemoet: 'Doe geen moeite, het kindje is overleden.’ Maar Jezus gaat toch naar het meisje en zegt dan tegen haar: ‘Talita Koem!’ Het is enorm intieme taal die Jezus hier gebruikt. Het betekende zoiets als 'Lieveling... wordt wakker!'

Omgaan met het lijden

In onze seculiere cultuur gaan we ervan uit dat alles een natuurlijke oorsprong heeft. Er is geen hemel. En de betekenis van het leven hier ligt dan ook in succes, romantiek, gezondheid, genot, etc. Lijden verstoort dat, het neemt je alles van betekenis af.

In onze samenleving krijgen we geen bagage meer mee om te kunnen omgaan met het lijden. Sterker nog, we hebben een cultuur gekregen vol met ‘pijnvermijders’: mensen die koste wat het kost het lijden uit de weg gaan. Lijden is een ongeluk dat te allen tijde moet worden vermeden.

Maar voordat onze seculiere moderne cultuur er was, waren er oude samenlevingen en culturen die zeiden dat het leven hier op aarde erom draaide dat je gered werd voor een leven straks. Lijden was een manier om in je leven hier te groeien voor het leven hierna. Op plekken waar de kans groot was dat je stierf door ziekte of geweld was bijna iedereen religieus. Daar waar een moderne mens wanhopig kan worden door het lijden, hadden onze voorouders altijd de hoop op een nieuw leven, het verlangen naar iets beters.  

Geen zinloos lijden

Lijden is vaak disproportioneel en onrechtvaardig. Waarom gebeurt dit mij, vragen we ons af. Maar het christendom zegt nooit dat je lijdt omdat je iets fout hebt gedaan. Het lijden is nooit zinloos.
In het verhaal uit Marcus staan veel dingen die ik niet begrijp. Waarom Jezus stopte voor die vrouw, terwijl dat kind doodging, bijvoorbeeld. Waarom haastte Jezus zich niet naar dat meisje? Het meisje was acuut ziek! De vrouw was chronisch ziek. Maar wat voor mij wel duidelijk uit het verhaal naar voren komt, is dat hij tijd voor de chronisch zieke vrouw maakt, omdat hij haar kennelijk belangrijk vindt. En het kind? Jezus noemt haar ‘lieveling’. 

Verlangen naar het leven na dit leven

Waarom laat God dan toe dat er nare dingen gebeuren? Waarom is er lijden? Ik weet dat nog steeds niet. Maar door het Marcus-verhaal weet ik wat in ieder geval niet de reden kan zijn: het kan niet zijn dat God niet van ons houdt.

Ook al begrijp ik soms helemaal niets van God: ik weet in elk geval dat hij van mij houdt. Ook al is er lijden in mijn leven. Het wakkert een verlangen aan naar het leven na dit leven. Ik ben niet gemaakt voor dit aardse bestaan, ik verlang naar het leven na dit leven. Dat kende ik niet voordat ik met het lijden te maken had.

Als ik mijn eigen lijden en dat van mensen om mij heen zie, twijfel ik weleens of God werkelijk goed is. Want hoe breng je die twee bij elkaar? Gods goedheid en het lijden in de wereld? Op die momenten kom ik toch weer uit bij Jezus, ‘de man van smarten’, zoals hij in de Bijbel wordt genoemd. Hij gaat het lijden niet uit de weg. Ik begrijp daar dan ook helemaal niets van. Een God die lijdt, die er zelf voor kiest om het lijden niet uit de weg, maar juist aan te gaan. Het laat zien dat er een ander perspectief moet zijn, ook voor mijn lijden…