Een gelukkig leven draait niet om succes, maar om betekenis

Lange tijd zocht Jurjen naar levensgeluk in succesvol zijn. Maar nu hij moet leven met niet-aangeboren hersenletsel, leert hij dat het leven niet draait om succes, maar dat je gelukkig wordt door betekenis te geven aan je leven.

Een gelukkig leven draait niet om succes, maar om betekenis

Ik dacht eigenlijk altijd dat het hele doel van dit leven het nastreven van geluk was. Het is dat typisch Amerikaanse grondrecht: the pursuit of happiness. En met die zogenaamde pursuit zijn we allemaal obsessief bezig. Tenminste, zo lijkt het wel. Niet alleen in Amerika, ook hier in Nederland draait het leven er toch vooral om dat we gelukkig zijn.
De cultuur om mij heen zegt dat dat gevonden kan worden in succes. Dus, we gaan op zoek naar die perfecte baan, dat prachtige huis, die stoere auto.

Maakt dat ons nou gelukkig?

Maar de meesten van ons merken dat we, ondanks dat we deze dingen vaak nog behalen ook, we toch niet per definitie er gelukkiger van worden. Ondanks al die welvaart zijn we onrustig en niet per se gelukkig. Het nastreven van geluk lijkt mensen zelfs eerder óngelukkiger te maken dan gelukkiger. Hoe komt dat toch? Hoewel de levensstandaard op heel veel vlakken alleen maar beter is geworden in de afgelopen decennia, voelen mensen zich vaker miserabel en depressief. Er is een bepaalde leegheid over mensen gekomen die ervoor zorgt dat we allemaal vroeg of laat onszelf afvragen: is dit nou alles wat er is?

Een gebrek aan betekenis

Het frappante van dit alles is, dat de reden hiervoor niet een gebrek is aan geluk. Ik denk dat het een gebrek is aan betekenis in ons leven. Is er misschien meer betekenis in dit leven dan alleen gelukkig zijn? Wat is eigenlijk het verschil tussen gelukkig zijn en betekenis vinden? Vaak wordt geluk gedefinieerd als een staat van comfort, van well being. Van niets nodig hebben. En je goed voelen in het moment. Betekenis vinden gaat dieper. Dat vind ik ergens ook zo inspirerend aan het leven van Jezus. Hij lijkt compleet niet bezig met geluk, maar enkel met betekenis, van betekenis zijn voor de ander.

Als ik kijk naar dat leven van Jezus, dan valt me op dat je betekenis geeft aan je leven wanneer je leeft voor iets wat groter is dan jijzelf. Wanneer je deel bent van iets dat groter is dan jij. Dat maakt je uiteindelijk ook veerkrachtiger, denk ik. Je bent namelijk beter bestand tegen de tegenslagen die je kunnen (en zullen!) overkomen, omdat het daar niet van afhangt. Er is een groter perspectief van waaruit je leeft.  

Dit helpt bij het vinden van betekenis

Ik denk dat er een aantal punten zijn die helpen bij een betekenisvol leven leiden.

Erbij horen

Allereerst denk ik dat het belangrijk is dat we 'erbij horen'. Dat je ergens deel van uitmaakt. Het gevoel van ergens thuis te kunnen komen. Weten dat er iemand van je houdt. We zijn uiteindelijk vooral relationele wezens en zonder dat verdorren we als een bloem zonder water. We kunnen niet zonder. Een baby die niet gekoesterd wordt door zijn moeder kan zelfs overlijden. Hij sterft door gebrek aan liefde en aandacht. Het is het allerbelangrijkste in dit leven: geliefd zijn. Weten dat je er mag zijn is ongelofelijk belangrijk.

Wat heb jij te geven?

Daarnaast denk ik dat het hebben van een doel belangrijk is. En dan bedoel ik niet die job die je geweldig vindt. Het gaat meer over wat je geeft dan wat je hebt. Ieder mens heeft iets te geven. Vaak vergelijken we onszelf met anderen en willen we kunnen geven wat een ander geeft. Ik volg liever mijn eigen pad. En ik probeer mijn leven niet te vergelijken met dat van anderen.

Eerlijk is eerlijk, dat lukt lang niet altijd, maar ik wil geloven dat iedereen een betekenisvolle bijdrage kan leveren aan het leven van anderen. Ik heb ook iets te geven! En jij ook. Voor mij was dat altijd het succesvol runnen van mijn bedrijf en het spreken op verschillende plekken en events. Beiden zijn niet meer mogelijk. De een vanwege mijn hersenletsel en de ander nu simpelweg door corona. Hopelijk kan ik het spreken langzaam weer opbouwen als dat allemaal achter de rug is.

Ontdek en gebruik je vaardigheden

Het hebben van een doel in dit leven gaat uiteindelijk om het gebruiken van je competenties, je vaardigheden en het zien van mogelijkheden voor het dienen van anderen. Ik heb bijvoorbeeld ontdekt dat ik naast het spreken ook schilderen heel gaaf vind. Daarom maak ik tegenwoordig kunst. Met het beetje zicht dat ik nog heb, schilder ik met name op basis van contrasten. Die kan ik namelijk nog zien. Zo maak ik abstracte kunst met lijnen en vormen. Dit doe ik met behulp van tape. Op deze manier heb ik al behoorlijk wat kunstwerken kunnen maken die in diverse woonkamers hangen. Zo draag ik bij aan het leven van anderen. Dat geeft mij voldoening.

Zoek naar iets groter  

Uiteindelijk denk ik dat het ook gaat om het vinden van iets wat je eigen leven overstijgt. Zoals ik al eerder noemde, wanneer je leeft voor iets wat groter is dan jijzelf. Dat kan het zorgen voor je zieke moeder zijn of het brengen van schoonheid in de wereld door het maken van kunst. Feitelijk is dat hetzelfde. Je geeft betekenis aan het leven door bij te dragen aan het welzijn van anderen. En daarin doe je wat Jezus deed.

Welk verhaal vertel jij jezelf?

Ik vertelde mijzelf regelmatig dat mijn leven voordat ik hersenletsel opliep geweldig was en dat het nu allemaal verschrikkelijk is. Maar dat sentiment van 'vroeger was alles beter' gaat mij nooit meer gelukkig maken. Het houdt me alleen maar gevangen in een verleden dat niet langer het heden is. Het maakt me enkel maar miserabel. Daarom zeg ik nu regelmatig tegen mezelf: het beste komt nog! En ik stel mezelf de vraag: wat kan ik vandaag doen om een stapje dichterbij mijn droom te komen? Dus: welk verhaal vertel jij jezelf?

Ik realiseer me steeds meer dat je je eigen verhaal kunt vormgeven zoals je zelf wilt. Het kan jaren duren voordat je je verhaal kunt hervertellen, in een verlossend narratief. Want een betekenisvol leven kost tijd en moeite. Geluk komt en gaat, maar betekenis geeft je iets waar je je aan kunt vasthouden.

Ik zit nog volop in het proces van het kunnen hervertellen van mijn verhaal, maar ook al kost het tijd en moeite, ik ga voor dat betekenisvolle leven.

Bovenin zie je een detail uit een van Jurjens schilderijen. Wil je meer zien van zijn werk? Je kunt hem volgen via Instagram.